فسادی که اقتصاد ایران را لرزاند
کمتر کسی را می توانید پیدا کنید که شهرام جزایری عرب مشهور به اخلالگر در نظام اقتصادی کشور را نشناسد. وی که تا سال 1375 وضع معیشتی خوبی نداشت و در کنار تحصیل در رشته دندانپزشکی به کارهای سادهای نیز اشتغال داشت، به یکباره ظرف چندین سال از هر روشی استفاده کرد تا اینکه بزرگترین و جنجالیترین پرونده فساد اقتصادی ایران بعد از انقلاب اسلامی را به نام خود ثبت کرد.
جزایری در سال 81 و در حالی که در سن 29 سالگی قرار داشت، بازداشت شد. وی به اتهام ایجاد و تاسیس حدود 50 شرکت مختلف بازرگانی، کسب اعتبار موهوم از طریق مانورهای متقلبانه، برداشت 38 میلیارد و 10 میلیون ریال به دفعات مختلف و پرداخت آن به اشخاص به عنوان رشوه و جعل اسناد تحت پیگرد قانونی قرار گرفت. در همین حال، جزایری در فاصله سالهای 75 تا 80 نزدیک به 101 میلیون دلار نیز از شبکه بانکی وام ارزی دریافت کرده بود.
تبانی در معاملات دولتی، اغوای مسئولان بانکها، تسهیل و دریافت ارز، عدم به کارگیری تسهیلات در امر صادرات و واردات و ایجاد رکود در امر صادرات، تهیه پیمان نامههای غیر قانونی و اخذ مقادیر قابل توجهی از این طریق از جمله کیفر خواست نماینده مدعی العموم وی علیه او بود. بیش از 50 تن به عنوان شرکای جرم وی روانه دادگاه شدند.
شهرام جزایری در دادگاه اول به 27 سال حبس محکوم شد ولی پس از اعتراض به حکم دادگاه، دیوان عالی کشور حکم دادگاه را نقض و دستور رسیدگی مجدد به پرونده او را صادر کرد. وی در تاریخ 2 اسفند 1385 در جریان انتقال برای معرفی داراییهایش موفق به فرار شد.
گویا شهرام جزایری پس از فرار به فاز یک شهرک اکباتان می رود و در آنجا طبق هماهنگی های از پیش انجام شده، اقدامات خود برای فرار را با خرج یک میلیارد تومان انجام می دهد. وی قصد داشت که با پاسپورت جعلی «وحید عیوض خانی» به دبی سفر کند که ماموران امنیتی از آن مطلع میشوند و وی به همین دلیل از طریق دریا به یک کشور عربی میرود.
فرار جزایری هم برای خود داستانی داشت. دی ماه سال 85 که تمام شد مردم ، رسانهها و خبرگزاریها در انتظار صدور حکم جزایری متهم مشهور به اخلال در نظام اقتصادی کشور بودند. تا اینکه دوم اسفند فرا رسید و خبرگزاریها این خبر را مخابره کردند:« شهرام جزایری عرب از دست ماموران گریخت و متواری شد.»
انتشار این خبر به سرعت به مهمترین خبر روز تبدیل شد و فردای آن روز نیز روزنامههای مختلف تیترهای متنوعی از فرار شهرام جزایری زدند: « متهم گریخت، فرار ...، جزایری فرار کرد و ....» البته عکسهایی که رسانهها از متهم منتشر کردند و آن خنده های ملیحانه وی، با خواننده حرف میزد.
در ادامه هفتم اسفند فرا رسید و دادگاه تجدید نظر در غیاب شهرام جزایری عرب، وی را به 14 سال حبس، 10 سال تبعید،10 سال محرومیت از فعالیتهای بازرگانی و تجاری و جریمه نقدی 122 میلیون و 840 هزار و 200 دلاری محکوم کرد. تنها 4 روز از صدور حکم شهرام جزایری میگذشت که رئیس وقت قوه قضائیه ( آیت الله شاهروی) در نامهای خطاب به رئیس دادگستری استان تهران، الیاس محمودی رئیس مجتمع امور اقتصادی را از مسئولیتش برکنار کرد.
همچنین در بخش دیگری از این نامه آمده بود:" به خدمت آقای وحید کربلایی
آقاملکی قاضی رسیدگی کننده به پرونده شهرام جزایری خاتمه داده شود. به
خدمت آقای حسینزاده قاضی دیگر مربوط به پرونده مذکور در مجتمع امور
اقتصادی خاتمه داده شود. رئیس زندان اوین از سمت فعلی برکنار شود. دادسرای
انتظامی قضات عملکرد قضات موصوف را از حیث انتظامی بررسی نماید."
در
این میان، اواخر اسفند ماه سال 85 هر جا سخنی از شهرام جزایری به میان
میآمد، همه می گفتند: « دیگر نمی توان متهم را دستگیر کرد.» آخرین خبر در
خصوص متهم نیز به این موضوع اختصاص داشت که وی در فرانکفورت آلمان به سر
میبرد؛ خبری که حتی از سوی برخی منابع تائید هم شد!
در فصل آخر 27 اسفند سال 85 شهرام جزایری در روستای خصب کشور عمان دستگیر شد و 28 اسفند توسط نیروهای امنیتی و اطلاعاتی کشور به ایران بازگردانده شد. دستگیری شهرام جزایری در حالی رخ داد که مقرر بود وی دو روز بعد با پاسپورت جعلی ای که یک افغانی کهبا اوآشنا شده بود، برایش تهیه کرده بود، به کشور کانادا سفر کند.
... و امیر منصور آریا در دهه 90
اختلاس و فسادی به وسعت 3 هزار میلیارد تومانی؛ یعنی زلزله در نظام
بانکی و البته اقتصاد ایران؛ اختلاسی که صفرهایش آنقدر زیاد است که مدیران
جرات حذف صفرهای آن را ندارند. خبر اولیه کوتاه و اما فوق العاده سیستم
بانکی را در شوک فرو برد:«کشف اختلاس 3 هزار میلیارد تومانی در یک بانک.»
این خبر کوتاه به یکباره زلزله در اقتصاد ایران به پا کرد و در هفتههای
اخیر زوایای آشکار و پنهان این ماجرا در حال فاش شدن است. ماجرا از آنجا
آغاز شد که فردی معروف به«امیر منصور آریا» با تبانی و نفوذ به شعبه بانک
صادرات در محل کارخانه فولاد، اقدام به صدورLCهای (اعتبار اسنادی ریالی
داخلی) جعلی به مبالغ دهها میلیارد تومان می کرده و بدون آنکه وجه LCهای
مذکور را به بانک بپردازد، آنها را دریافت و به بانکهای دولتی و خصوصی
دیگر داخلی به قیمتی پائینتر از قیمت رسمی LC میفروخته است.متهم اصلی این
پرونده «امیرمنصور الف.خ» مشهور به «امیرمنصور آریا» یک ایرانی ساکن آلمان
بود که با دریافت چراغ سبز برای فعالیت اقتصادی به ایران باز می گردد.
وی
با ایجاد برخی روابط و معاملات، سرمایه خود را چندین برابر کرده و بار
دیگر ایران را به مقصد آلمان ترک می کند و پس از استفاده از این سرمایه در
آلمان، بار دیگر به ایران برمی گردد. وی در این مقطع به همراه برادرانش،
شرکتهای تودر تویی تحت عنوان شرکت (هلدینگ) توسعه سرمایه گذاری امیرمنصور
آریا (سهامی خاص) را با شماره ثبت 273210 راه اندازی می کند. این شرکت با
فعالیت در زمینه های متنوع و گوناگونی نظیر خرید، تاسیس، مشارکت، توسعه،
تکمیل، فروش، اداره، واگذاری و اجاره کارخانه ها و واحدها و شرکت های فعال
در بخش های تولیدی و خدماتی داخل و خارج کشور؛ ارائه خدمات اقتصادی، فنی،
مالی و اعتباری؛ حسابرسی، سرمایه گذاری، تبلیغات رسانه ای، بیمه و انجام
مطالعات و بررسی های اقتصادی و فنی؛ نظارت و پیگیری اجرای سرمایه گذاری و
ایجاد شرکت ها و موسسه های مطالعاتی و اجرایی برای تحقق و تکمیل اهداف شرکت
و خرید و فروش سهام و اوراق بهادار داخلی و خارجی و خرید و فروش کالاهای
بازرگانی را با حمایت معنادار برخی باندهای سیاسی و اقتصادی آغاز و فعالیت
مشکوک و خزنده خود در اقتصاد ایران را سرعت می بخشد.
شرکت
امیرمنصور آریا که به صورت خانوادگی اداره می شد، در سالهای اخیر وامهای
هنگفت بانکی، خرید شرکتهای دولتی با پیش قسط حاصل از وجوه سیستم بانکی و
گشایش اعتبارهای مکرر را آغاز کرده است.
در این میان، مجموع ارزش چهار شرکت دولتی واگذار شده به عامل اصلی
اختلاس 3 هزارمیلیارد تومانی بیش از 440 میلیارد تومان بوده است. از 30
اردیبهشت 88 تا دوم خرداد 89 مجموعاً بخش یا کل سهام چهار شرکت دولتی توسط
سازمان خصوصی سازی به مجموعه سرمایهگذاری منتسب به امیر منصور آریا، عامل
اصلی اختلاس 3 هزارمیلیارد تومانی بانک صادرات، واگذار شده است. این
واگذاری ها شامل 94.96 درصد از سهام ماشین سازی لرستان، 95.2 درصد از سهام
گروه صنعتی فولاد ایران، 95 درصد از سهام مهندسی خط و ابنیه فنی راه آهن
(تراورس) و 39.5 درصد از سهام فولاد اکسین بوده است. شرکتهای ماشینسازی
لرستان، گروه صنعتی فولاد ایران و فولاد اکسین از طریق مزایده و شرکت
تراورس از طریق مذاکره به این فرد واگذار شده است. در حال حاضر نیز قسط
مربوط به خرید شرکت فولاد اکسین به سررسید دوم شهریور 1390 و با مبلغ حدود
173 میلیارد ریال به تعویق افتاده است.
آشنایی با شرکتهای اختلاسگر بزرگ
بزرگترین
اختلاسگر تاریخ اقتصاد ایران، بر اساس اطلاعاتی که به دست آمده ، دارای
20 شرکت است که در درون این شرکتها، شرکتهای تو در توی زیادی با حمایت باند
ثروت و قدرت ایجاد کرده است.
سرمایه گذاری امیر منصور آریا، شرکت
ستاره درخشان درفک، آب معدنی داماش گیلان، پخش امیرمنصور ایرانیان، تجارت
گستران منصور، گروه ملی صنعتی فولاد ایران، مشاوره و مدیریت تدبیر منصور،
باشگاه ورزشی داماش ایرانیان، ایمن ترابر آریا، داماش ترابر ایرانیان،
سبکسازان لوشان، ستارگان امیر منصور، شفاف شیمی پلاست، صنایع غذایی دریاچه
گهر لرستان، گروه صنعتی نمونه منصور گیلان، ماشینسازی لرستان، مهندسین
مشاور مدیریت پردازش زمان، نوآوران صنعت الکترونیک قم، خدمات مهندسی خط و
ابنیه فنی راه آهن، مروارید درخشان آریا از زیرمجموعههای گروه امیر منصور
آریا به شمار می روند که در درون آنها، شرکتهای تودرتوی زیادی فعالیت
میکنند. گروه امیر منصور آریا که در ادامه به فعالیتهای اقتصادی آن می
پردازیم، در دو ، سه سال اخیر در بخشهای زیادی از اقتصاد با نفوذ در
باندهای ثروت و قدرت ورود یافته که در نهایت منجر به کشف اختلاس گسترده این
گروه شده است.
نام و فعالیت برخی از زیرمجموعه امیر منصور آریا به این شرح است:
شرکت سیمان فاراب شمال
این شرکت در سال 1386 با هدف تامین بخشی از نیاز کشور به مصالح ساختمانی
تاسیس شد. این شرکت در تولید توزیع انواع سیمان، کلینگر و پلیمرها و مصالح
ساختمانی و صنعتی و نیز در امور معادن مرتبط با سیمان و غیره فعالیت دارد.
شرکت پخش امیر منصور آریا
این شرکت درسال 1386 با هدف پخش انواع کالاهای مجاز، محصولات غذایی ،
دارویی و بهداشتی ، درسطح تهران و استانها تاسیس و راه اندازی شد ودرحال
حاضر پخش انواع محصولات غذایی را تحت سیستم مکانیزه GPS در سطح تهران و
تعدادی از استانها از جمله گیلان و خوزستان به عهده دارد.
شرکت خدمات خط و ابنیه فنی
باتوجه به فعالیت شرکت های همگروه درحوزه فولاد و بتن، شرکت خدمات خط و
ابنیه فنی، که سالها در امور خطوط راه آهن فعال بود، در سال 1388 از راه
آهن جمهوری اسلامی ایران خریداری و به مجموعه شرکت همگروه اضافه شد. این
شرکت متشکل از گروه مهندسین و کارشناسانی است که همگی دارای سوابقی ممتد در
تولید تراورس و عملیات ریل گذاری بوده و توانایی بالقوه در تولید انواع
تراورس های بتونی و چوبی و نیز روسازی، بهسازی، نوسازی و تعمیر و نگهداری
کلیه خطوط ریلی و ابنیه فنی است. محصول و خدمات این شرکت تولید تراورس و
ارائه خدمات ریل گذاری و تعمیر و نگهداری کلیه خطوط ریلی و ابنیه فنی مرتبط
است.
شرکت فولاد اکسین خوزستان
این شرکت در راستای نیاز صنایع عظیم کشور به ورق های فولادی با عرض بالا، در تاریخ 3/23 /1382 تحت شماره 248247 اداره ثبت شرکتها و موسسات غیر تجاری در تهران به ثبت رسید. فعالیت اصلی شرکت، تولید انواع ورقهای فولادی تا عرض 5 /4 متر، با ضخامت های مختلف، مقاومت بالا و منحصر به فرد در ایران و خاور میانه و همچنین انجام عملیات احیایمستقیم، ذوب و ریخته گری اسلب عریض، نورد و تولید ورق و انجام کلیه عملیاتی که در جهت اهداف فوق لازم و ضروری است. شرکت توسعه سرمایه گذاری امیر منصور آریا در سال گذشته 40 درصد سهام شرکت فولاد اکسین خوزستان را از دولت خرید. انواع ورقهای فولادی مانند لوله های انتقال نفت و گاز با قطر بالا، صنایع کشتی سازی، دیگهای بخار صنعتی و نیروگاهی ، مخازن تحت فشار و مخازن بزرگ ذخیره مایعات نفتی و شیمیایی، ورقهای فولادی مخصوص در این شرکت تولید می شود.
شرکت آب معدنی داماش
این شرکت که در استان گیلان واقع است، آب چشمه داماش را در اندازه های یک و یک و نیم لیتری بسته بندی و به بازار عرضه می کند.
شرکت سیمان فاراب شمال
این شرکت در سال 1386 با هدف تامین بخشی از نیاز کشور به مصالح ساختمانی تاسیس شد. این شرکت در تولید، توزیع انواع سیمان، کلینگر و پلیمرها و مصالح ساختمانی و صنعتی و نیز در امور معادن مرتبط با سیمان و غیره فعالیت دارد.
شرکت شفاف شیمی پلاست
این شرکت درسال 1385 با هدف تولید محصولات پلیمری در شهرک صنعتی لوشان
آغاز به کار کرد و اکنون ضمن توسعه خطوط تولید و برنامه ریزی برای توسعه
بیشتر ، محصولات پلیمری متنوعی رابا مواد اولیه استاندارد تولید و به
بازار مصرف عرضه می کند. از محصولات این شرکت فیلم شرینک، نایلون های عریض(
کشاورزی )، در بطری، پری فرم و .... است.
کارخانه صنایع غذایی دریاچه گهر لرستان
این کارخانه با هدف تولید 3500 میلیون لیتر آب معدنی در سال و ارائه
آنبه کشورهای حوزه خلیج فارس ، با تکیه برمنابع آب معدنی و چشمه های خودجوش
منطقه لرستان ، هم اکنون در مراحل پایانی ساخت و ساز و نصب ماشین آلات با
تکنولوژی کاملا پیشرفته است. محصولات این شرکت نیز آب معدنی است.
شرکت آهن و فولاد لوشان
این شرکت درسال 1386 با هدف اجرای پروژه های عظیم سازه ای و تولید و ساخت سوله و سازه های فلزی سنگین راه اندازی شد و تاکنون پروژه های مختلفی را درسطح کشور از جمله ساخت 7000 تن سازه فلزی برای فاز یک پارس جنوبی را اجرا کرده است. ساخت سازه های فلزی ، بتنی، مخازن، پانل های مختلف، تیر ورق و ... از دیگر کارهای این شرکت است.
شرکت مروارید درخشان آریا
این شرکت با هدف تولید انواع و اقسام نان های صنعتی و ماشینی و محصولات
وابسته به نان از قبیل کلوچه و کیک و بیسکویت و شیرینی و انجام امور مرتبط
دربازار، در سال 1387 تاسیس و هم اکنون در حال ساخت سازه و خرید و تکمیل
تجهیزات است. این شرکت انواع نان های صنعتی و ماشینی و محصولات وابسته
نظیر کلوچه، کیک، بیسکویت، شیرینی و ... را تولید می کند.
شرکت گسترش منیزیم آریا
این شرکت در سال 1389 با هدف طراحی و راه اندازی واحد شمش منیزیم و فرآورده های منیزیمی و انتقال تکنولوژی و تامین تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز برای تولید محصولات شمش منیزیم، تولید و عرضه شمش و فرآورده های منیزیمی، فعالیت در کلیه امور بازرگانی، مطالعاتی، مشاوره ای و اجرای مرتبط با طرح های تولید منیزیم و محصولات مبتنی برآن فعالیت در کلیه امور بازرگانی ، مشاوره ای و اجرایی توسعه صنایع پایین دستی منیزیم و ارائه خدمات مهندسی و سرمایه گذاری در زمینه محصولات منیزیمی، شرکت در مناقصات، واردات و صادرات کلیه کالاهای مجاز و اخذ وام و تسهیلات بانکی از کلیه بانکها و موسسات مالی و اعتباری راه اندازی شد. شمش منیزیم و فرآورده های منیزیمی از محصولات این شرکت است.
شرکت سبک سازان لوشان
این شرکت در سال 1386، با هدف مطالعه و امکان سنجی استفاده از انرژی های
نو از جمله تولید سلولهای خورشیدی در کشور راه اندازی شد و در سال 1388 با
توجه به نتایج مطالعات انجام شده، راه اندازی کارخانه تولید سیلیکون متال
را در بروجرد برنامه ریزی کرد. این کارخانه محصولات خود را از سال 1390 به
بازار ارائه خواهد کرد. محصولات این شرکت سیلیکون متال، چانک سیلیکون،
ویفرهای سیلیکون، سلولهای خورشیدی، میکروسیلیس و .... است.
ماشین سازی لرستان
این کارخانه در سال 1354 تحت نام مجتمع صنعتی نیرپارس در شهر خرم آباد
تاسیس و در سال 1365 به ماشین سازی لرستان تغییر نام داده است. مساحت
کارخانه بالغ بر 11 هکتار است و در زمینه ساخت اسکلت های فلزی، مخازن، پل
ها و غیره فعالیت می نماید وتا کنون پروژه های زیادی را در سطح کشور نظیر
ساخت اسکلت فلزی نیروگاه بیستون کرمانشاه اجرا کرده است. محصولات این
کارخانه اسکلت های فلزی، مخازن، پل ها، سازه های دریایی و .... است.
شرکت معدن شکافان تهران
این شرکت در سال 1385 با هدف انجام طرح های معدنی شامل اکتشاف، استخراج،
فرآوری و خرید و فروش محصولات مرتبط( خام یا کنسانتره )تاسیس و راه اندازی
شد. این شرکت در حال حاضر با داشتن هشت معدن و یک کارخانه، در استخراج
دولومیت، سنگ لاشه، قیر طبیعی، خاک پیت، سیلیس، سنگ آهک و تولید انواع پودر
سنگ، ماکادام، شن و ماسه و آسفالت فعالیت دارد.
گروه ملی صنعتی فولاد ایران
این گروه درسال 1342 درکیلومتر 9 جاده اهواز- خرمشهر تاسیس و ازسال 1346
به عنوان تولید کننده بزرگ انواع محصولات مقاطع فولادی فعالیت می کند. 6
کارخانه نورد تیرآهن، لوله سازی، نورد کوثر، فولادسازی، نورد میلگرد و
مفتول و ماشین سازی زیرمجموعه این گروه است. این شرکت در سالهای اخیر به
گروه امیر منصور آریا واگذار شده است.
شرکت صنایع غذایی ترچین طبخ ایرانیان
این شرکت به منظور بهینه سازی ، توسعه و تجمیع تمرکز این امور تحت فعالیت یک شرکت، در سال 1389 تاسیس و فعالیت های کترینگ و تامین غذای شرکتهای گروه را عهده دار شد. این شرکت در دو منطقه غرب و شرق تهران و شهرستان های اهواز و لوشان، انواع خدمات کترینگ، مجالس، همایش و امور مرتبط را به افراد حقیقی و حقوقی ارائه می کند.
